اوپلیستیخه (Uplistsikhe)، مشهورترین و بزرگ‌ترین شهر سنگی دنیا بوده که تنها ۱۰ کیلومتر با گوری، شهری معروف در گرجستان فاصله دارد. جالب است بدانید که لغت اوپلیستیخه در زبان اهالی گرجستان به معنی معبد خدایان می‌باشد. قدمت این شهر، به دوران قرون وسطی بازگشته و از مهم‌ترین جاذبه‌ها و آثار به جا مانده از دین پیکانیزم در گرجستان به شمار می‌رود. سرزمینی در ساحل غربی رودخانه متکواری و بر روی صخره‌ای زیبا و بلند که ترکیبی جذاب و عجیب از معماری غیر مسیحی و مسیحی و همچنین صخره تراشی فلات ایران و آناتولی به آن جلوه‌ای خاص بخشیده است.

تاریخچه شهر سنگی اوپلیستیخه

روزگاری شهر اوپلیستیخه به عنوان مرکزی مهم برای انجام فعالیت‌های مذهبی و سیاسی محسوب می‌شده و بر طبق باور عموم مردم شکل‌گیری آن به نواده کارتلس جد افسانه‌ای مردم گرجستان یعنی اوپلس منسوب می‌باشد. متأسفانه باید بگوییم که در اوایل قرن چهارم میلادی، همزمان با رواج دین مسیحیت در میان اهالی گرجستان، این شهر اهمیت خود را نسبت به گذشته تا حدودی از دست داد. در قرون هشتم و نهم میلادی، با فتح شهر تفلیس توسط مسلمانان، اوپلیستیخه در جایگاه پایگاهی نظامی بسیار مورد توجه قرار گرفت. تا این‌که، در قرن چهاردهم میلادی با حمله ویرانگرانه مغول‌ها به این شهر، سرنوشت آن کاملاٌ تغییر کرده و اوپلیستیخه به شهری متروکه تبدیل گشت. جذابیت‌های موجود در این شهر آنقدر زیاد است که هر ساله گردشگران بسیاری را از سرتاسر دنیا به سمت خود جذب می‌کند. آثاری کهن همچون داروخانه، سالن آمفی‌تئاتر، بازار، زندان، معبدهای زیبا و کلیسایی بسیار قدیمی مشهور به سن جورجی تنها بخشی از صدها جاذبه باستانی و دیدنی شهر سنگی اوپلیستیخه به شمار می‌روند.

باید بدانید که این شهر فوق‌العاده زیبا در سال ۲۰۰۷ میلادی در لیست میراث جهانی سازمان یونسکو به ثبت رسید. متأسفانه، به علت وقوع زلزله‌ای در سال ۱۹۲۰ میلادی قسمت‌های آسیب‌پذیرتر این شهر رو به ویرانی نهاده و کاملاٌ تخریب شدند. اوپلیتسیخه، دارای سه بخش جنوبی، مرکزی و شمالی بوده که بخش مرکزی وسعت بیشتری نسبت به بقیه دارد. اکثر آثار مربوط به صخره‌تراشی در همین بخش قرار داشته و تونل و گذرگاهی طویل آن را به قسمت جنوبی شهر وصل می‌کند. بیشتر غارهای موجود در شهر اوپلیستیخه، تزییناتی نداشته و تنها در تعدادی از سازه‌های بزرگ‌تر می‌توانید طاق‌هایی را با سنگ‌هایی تزیین شده به شکل کنده درخت مشاهده کنید. لازم به ذکر است که در طی خاک‌برداری‌ها و حفاری‌های باستان‌شناسان در این منطقه، اشیای زیادی از جمله طلا، نقره، جواهرات، مجسمه‌هایی زیبا و نمونه‌هایی از سرامیک یافت شده است.